Echt Spanje! De route van witte dorpjes

Vanuit deze op bergtoppen en hellingen gelegen dorpen heb je een goed uitzicht op de omgeving. Vanuit de verte gezien lijken het witte vlekken tegen een achtergrond van steeneiken, kurkeiken, dennenbomen en Spaanse zilversparren.

De dorpen en hun historie

Nauwe steile straatjes, stegen die toegang verlenen tot binnenplaatsen en woningen, kleine bogen ter ondersteuning van dakpannen boven witgekalkte muren: dit alles vormt een karakteristiek geheel. Middenin de dorpen staat vaak een kasteel, ter herinnering aan middeleeuwse tijden. Toen lagen deze dorpen nog op de grens tussen Moors en christelijk gebied.

Lief, klein Ronda

Een goed vertrekpunt is Ronda, een lieflijk stadje van Keltische oorsprong. Dit ligt op meer dan 700 meter hoogte boven een indrukwekkend ravijn, dat de stad in tweeën deelt. Verschillende toegangsporten verkeren nog in goede staat. Voorbeelden hiervan zijn:

• Almocábar (13e eeuw).
• De poort van Los Molinos. Deze poort verschaft toegang tot het Arabische stadsgedeelte van de poort van Karel de 5e.

In de wijk van San Francisco is een karakteristiek Andalusisch stadsplan bewaard gebleven. In het lager gelegen deel van de stad bevinden zich de Arabische baden met een nog vrijwel intacte structuur (vanuit de 13e tot 14e eeuw). De stad beschikt over een indrukwekkend erfgoed van meer van 70 adellijke huizen. Hieronder vallen het paleis van Salvatierra en de huizen van El Gigante, Mondragón en El Rey Moro, die een vermelding waard zijn.

Kerkelijke monumenten die een bezoekje waard zijn, zijn de kerk van Santa María la Mayor, het klooster van Santo Domingo en de minaret van San Sebastían. Ook de arena uit de tijd van Filips de 2e is erg indrukwekkend. Op 12 km afstand bevindt zich de Romeinse stad Acinipo, ook bekend als Ronda la Vieja, die dateert uit de 2e eeuw.

Van Ronda tot aan Benaoján

Vanuit Ronda voert een zuidelijke route naar Montejaque en de nabijgelegen grot van El Hundidero. Hier verdwijnt het water van de rivier de Gaduares om pas 9 km verderop weer te verschijnen, in de grot van El Gato in Benaoján. Een uitkijktoren, de kerk van El Rosario en de grot van La Pileta met rotstekeningen uit het stenen tijdperk, maken het pracht plaatje compleet.

Aan de overkant van de rivier de Guadiaro ligt Jimena de Libar, waar een oud kasteel staat. Verder via Atajete bereik je Benadalid, met het oudste kasteel van dit gebied: Algatocín. Hier bevinden zich Romeinse ruines en Cortes de la Frontera. Enkele prachtige bezienswaardigheden hier zijn:

• Een schitterend plein met wapenschilden.
• De kerk van Nuestra Se?ora del Rosario.
• Het huis van de familie Valdenebro.
• Het gemeentehuis.

Olvera, de witte piramide

De route naar het noorden en westen voert je naar Setenil de las Bodegas. Hier gaat de volksarchitectuur over in de omgeving doordat huizen uitgehold zijn in de wanden van het ravijn. De vesting uit de mohammedaanse tijd en de kerk van La Encarnacíon zijn de belangrijkste monumenten van deze plaats. Via Alcalá del Valle en Alhaquime bereik je Olvera. Dit dorp doemt op als een grote witte piramide. Het wordt bekroond met het Arabische kasteel uit de 12e eeuw en de kerk van San José. In de omgeving vormt de Rots van Zeframagón een belangrijk ecologisch reservaat.

In het westen ligt Algodonales, omringd door olijfgaarden en moestuinen. Deze vormen een sterk contrast met de witte huizen. Hier volg je de weg naar Zahara de la Sierra. Dit dorp werd in de 8e eeuw gesticht door de Arabieren. Tegenwoordig is het tot nationaal monument verklaard. Op een wandeling door de karakteristieke straten van de Zahara, kom je langs het islamitische kasteel uit de 7e eeuw. Ook kom je langs de kerk van Santa María de Mesa in barokstijl. Vanaf het kasteel heb je een prachtig uitzicht op het natuurpark Grazalema.

De Kapel van La Garganta

Op weg naar Grazalema voert een pad aan de rechterkant naar Garganta Verde. Een indrukwekkende grot die de Kapel van La Garganta genoemd wordt, is hier gevestigd. Na een rit bergopwaarts naar de bergpas van Las Palomas (1357 m hoog), bereik je Grazalema. Dit is een tussen de berggebieden gelegen plaats. Ooit vormde dit dorp een nederzetting van Romeinen en Arabieren. De belangrijkste monumenten zijn de kerk van La Ercarnacíon en die van La Aurora (17e eeuw).

De route vervolgt via Villaluenga del Rosario, het hoogst gelegen dorp van dit gebied, naar Ulbrique. Deze plaats staat bovenop de verticale wand van de Cerro del Algarrobal, beroemd vanwege de ambachtelijke leerbewerking. Een aantal belangrijke kerkelijke monumenten hier zijn:

• De kerk van San Antonio (16e eeuw).
• Het Kapucijnklooster.
• De kerk van Nuestra Señora de la O.
• De kerk van San Pedro, tegenwoordig een bibliotheek.

Op weg naar El Bosque kom je langs een Benamahoma met een zilversparrenwoud, een inheemse boomsoort die nog slechts op enkele plaatsen te vinden is. In El Bosque, een verblindend wit dorpje, kun je uitstekend op forel vissen en zweefvliegen.

Aanraders!

De volgende halte op de route, Villamartín, heeft een aantal interessante bouwwerken. Enkele hiervan zijn:

• Het paleis van de familie Ríos.
• Het huis van de familie Topete.
• De kerk van Las Virtudes (16e eeuw).
• De kerk van San Fransisco.
• De kerk van Las Angustias.

Alvorens Bornos te bereiken word je aangeraden een bezoek te brengen aan de Romeinse ruines van Carissa Aurelia en het gelijknamige stuwmeer. Verschillende monumenten in deze plaats zijn:

• Het kasteel-paleis van de familie Ribera.
• Het huis van Ordoñez.
• De kerk van Santo Domingo (16e eeuw).
• De kapel van El Calvario.
• Het klooster van Corpus Christi.

Tot slot…

… rijd je voorbij de afslag naar Espera, ook een prachtig bergdorp, in de richting van Arcos de la Frontera. Dat is het eindpunt van de route. Dit is als het ware een prototype van de witte dorpen. Vroeger waren hier Romeinen, Westgoten en Arabieren gevestigd. Nog steeds heeft Acros één van de meest spectaculaire stadscentra van Spanje. Je kunt hier talrijke monumenten bezoeken. Voorbeelden hiervan zijn:

• Santa María (15e eeuw), in gotische stijl.
• Het kasteel van Hertogen, een voormalige residentie van de Taifakoningen.
• Het huis van Belén.
• De kloosters van San Fransisco.
• De kerk van Caridad

Tekst: Spaans Verkeersbureau. Fotografie: Spaans Verkeersbureau.