Wat je moet weten over de gewoontes van Japanners

‘Wat een prachtig schilderij’

Laat geen overdreven bewondering blijken voor een bepaald kunstvoorwerp of –artikel in het huis of kantoor van je gastheren – dit kan worden uitgelegd als teken dat je het wilt hebben en dan kunnen zij zich verplicht gaan voelen om het je te geven.

Schoenen uit, slippers aan!

Als je wordt uitgenodigd in een Japans huis, denk dan aan het volgende:

• Trek bij binnenkomst in de hal (genken) je schoenen uit en ga dan pas het huis binnen. In de genken vind je een paar slippers; het is echter mogelijk dat die te klein voor je zijn.
• Trek voordat je een kamer met tatamimatten binnengaat je slippers uit en loop op kousenvoeten verder. (Als je ziet hoe fijn geweven en mooi afgewerkt de tatamimat is, zul je begrijpen waarom je er beter niet met schoenen op kunt lopen. Ook zul je begrijpen waarom het belangrijk is altijd schone sokken te dragen in een tatamikamer.
• Kijk voordat je het toilet binnengaat of je de speciale slippers – vaak gemerkt met ‘wc’ – ziet en trek ze aan. Vergeet bij het verlaten van het toilet niet je andere slippers weer aan te trekken.
  

Toiletteren op zijn Japans

Een Japans toilet gebruik je hurkend. Voor de meeste westerlingen is dat geen erg comfortabele houding, maar hygiënisch is het wel. Merk op dat aan het watertankje van het toilet (dat je voor je ziet als je zit neergehurkt) een kraantje zit om je handen te wassen – het gebruikte water stroomt terug het spoelwaterreservoir in. Het omlaag hangende handvat van het reservoir kan naar links en naar rechts worden bewogen, zodat alle spoelwater of slechts een klein deel ervan vrijkomt. Er hangt ook altijd een rol toiletpapier op het toilet

Doen als de toiletdeur niet op slot kan!

Soms kan de deur van het toilet niet worden afgesloten. De Japanners gaan dan na of het toilet al dan niet bezet is door zacht van de buitenkant aan te kloppen en dan een klop van binnen af te wachten. Er zijn verhalen bekend van westerlingen die de toiletdeur in zulke gevallen dichthielden met hun lichaamsgewicht. Het probleem met de reactie kan zijn dat de persoon aan de buitenkant dan misschien denkt dat de deur klemt…

‘Schouderslapers’

Vooral op de laatste avondtreinen vallen veel passagiers zittend in slaap (indutten is overigens een veel voorkomend verschijnsel onder Japanners, dat onder allerlei omstandigheden kan worden waargenomen, en ook vaak voorkomt op zakelijke bijeenkomsten). Het gevolg is dat de slaper overhelt naar een bepaalde kant en dat het hoofd, als er iemand naast de persoon zit, op de schouder van de buurman komt te rusten. Veel Japanners tolereren dit als een ‘simpatico’-gebaar, dat misschien terug te voeren is op een of andere ‘conditionering’ in het verleden, maar voor buitenlandse bezoekers kan dit, afhankelijk van hun eigen gevoel van welbehagen, natuurlijk storend zijn.

Geschenken: hoe wel en hoe niet?

Geef geen dingen (bijvoorbeeld onderzetters, placemats of kleine flesjes drank) die een verzameling van vier of negen vormen: deze getallen symboliseren de dood of ongeluk. Onthoud ook dat felicitatiegeschenken in rood en wit verpakt moeten zijn; condoleance- of herdenkingsgeschenken moeten verpakt zijn in zwart, blauw, groen of wit.

Natuurlijk zijn dit slechts een paar voorbeelden van de zovele die er zijn. Wil je nog meer te weten komen over de cultuur van dit land? Lees dan de Cultuur Bewust!-gids van Japan. Een ontzettend leuk boekje met een uitgebreide beschrijving van de hele cultuur. Meer informatie: www.uitgeverijelmar.nl.

> Bestel dit boek

Tekst: Cultuur Bewust!-gids van Japanners. Fotografie: stock.xchng.