Fotograferen en filmen onder water

Gat in de markt

Vroeger had dat veel voeten in aarde. Een beetje camera (zoals de Nikonos) was toch al meer dan duizend euro en daar kwamen nog veel andere spullen bij ook! Met de komst van de digitale camera werd dat anders. Zeker toen er veel, en relatief goede, compactcamera’s kwamen. Fabrikanten zagen een gat in de markt en al snel begon de één na de andere te komen met bijpassende onderwaterhuizen. Camera er in, dichtklikken en je bent startklaar om alles vast te leggen.

Of toch niet? Vaak hoor je mensen teleurgesteld over hun resultaten praten. En dat is jammer want het kan je heel veel plezier geven. Daarom een paar zaken waar je bij moet stilstaan bij onderwaterfotografie.

Rood!

Het belangrijkste is wel dat je onderwater al heel snel bepaalde kleuren verliest. En dat zijn de warme kleuren: geel, oranje en vooral rood! De koele kleuren (blauw!) komen juist weer wel diep. Gevolg: veel foto’s worden blauwkleurig.

Om te zorgen dat je weer kleur terug krijgt op je foto, moet je flitsen. En daar zit nu net het probleem. De meeste flitsers van compactcamera’s zijn veel te licht om daarvoor te gebruiken. Je moet ook beseffen dat licht uit de flitser naar je onderwerp moet gaan, maar het weerkaatste licht moet ook weer terug naar je camera!

Licht gaat makkelijk door lucht heen, maar moeilijk door water. En als het zwakke licht van een flitser ook nog eens die hele weg terug moet naar de camera, blijft er weinig over! Dat is dan ook de reden waarom die professionele onderwatersets toch werken met extra (vaak ook sterke) flitsers of dat we, als we met de video aan de slag willen, toch een aparte videolamp nodig hebben.

Licht

Niet alleen verliezen we kleuren, water dempt ook al het licht. Onze ogen kunnen zich goed aanpassen aan weinig licht. De digitale camera ook, maar dan wel door een lange sluitertijd en een hoge iso-waarde te kiezen. Het resultaat: bewogen foto’s met ruis! Filmers hebben wat dat aangaat iets meer speling maar het probleem van de ruis blijft. Ook hier zou je denken: flitsen of de lamp aanzetten dus. Dat geeft meer licht dus is dat de oplossing van het probleem.

Flitsen (en oplichten)

Inderdaad is flitsen vaak de oplossing. We hebben al gezien dat de flitser onderwater lang zo sterk niet is als bovenwater. De oplossing? Je zorgt dat je dicht bij je onderwerp komt en dan maak je een foto met je flits aan. De oplossing is goed, er is weer een nieuw probleem: backscatter. Het water zit vol met zwevende deeltjes en het flitslicht lichten die mooi op. Resultaat? Allemaal rare witte vlekjes op je foto. Om dat te voorkomen moet je flitser eigenlijk niet parallel aan je lens staan. Vandaar dat die prof ook bij zijn digitale camera zijn flitser op van die hele lange armen zet….

Is het wel te fotograferen?

Als je alles zo leest, zou je denken dat je er maar niet aan moet beginnen. Niets is minder waar. Een paar tips.

• Ga niet te diep! Zelf fotografeer ik altijd zo rond de 10 tot 15 meter. Maar eerlijk is eerlijk: de mooiste foto’s maak je eigenlijk pal onder het oppervlakte. Daar heb je en nog voldoende licht en ook nog eens alle kleuren! Tussen 0 en 3 meter is flitsen vaak niet eens nodig!
  
  
• Maak foto’s waar weinig mensen komen. Mensen spelen in het water. Dat gespetter jaagt niet alleen veel dieren weg, het zorgt ook nog eens voor veel vuil in het water. Als je dan toch moet flitsen, heb je weer die witte vlekjes. Om dezelfde reden moet je niet net na een regenbui willen fotograferen. Ga eens vroeg in de ochtend na een windstille nacht het water in! Het water is dan vaak zo schoon dat je geen witte vlekjes op je foto zal zien! Ga daarom ook liever bij rotsen of koralen fotograferen. Een zand- of slibbodem geeft veel meer vuil in het water. Gelukkig zitten daar vaak ook de leukste onderwerpen!
  
  
• Gebruik je roodfilter. Helaas werken daar niet zo veel mensen mee, maar zeker als je de videocamera onderwater wilt meenemen en geen duur licht kan veroorloven, is zo’n filter een uitkomst. Zo’n roodfilter maakt alles een stuk roder! Geen gezicht natuurlijk, behalve als je heel erg weinig rood licht over hebt. Zoals wat dieper onder water. Komt dat even goed uit……
  

Tekst: Fer Boei, www.natuurgefotografeerd.nl. Fotografie: Fer Boei.